Platform31 kennis en netwerk organisatie voor stad land en regio - wonen social ruimte economie

Bewonersinitiatieven op reis als helden

kirsten-notten 

Kirsten Notten
www.waterschrijver.nl 

11 mei 2016

“Puur commercieel willen we niet worden. Ik ben hier niet begonnen om bedrijfsleider te worden van een kantoorgebouw met feestzaal. Wij gaan voor de maatschappelijke meerwaarde.” Anita, MidWest

Bij storytelling gaat het vaak over de manier waarop je je eigen verhaal beter kunt vertellen. Een vorm van marketing dus. Ik werk echter met verhalen omdat ze recht uit de leefwereld van inwoners en de dagelijkse praktijk van ambtenaren komen. Verhalen laten zien welke obstakels mensen weten te overwinnen en bieden daarmee een grote veranderkracht voor beleids- en gebiedsontwikkeling.

Vastgoed voor maatschappelijke waarde

Ik verzamelde bij negen bewonersinitiatieven verhalen voor het ministerie van BZK. In deze verhalen stond de relatie tussen de overheid en bewonersinitiatieven centraal. Het verhaal van MidWest in Amsterdam liet de spanning zien tussen de wens van de gemeente om haar vastgoed marktconform te exploiteren en de wens van bewoners om een ontmoetingsplek te zijn voor arm en rijk.

De relatie tussen de gemeente en MidWest was een aantal jaren volwaardig. Initiatiefnemers en een specialist van het grondbedrijf dachten bijvoorbeeld samen een duurzame exploitatie met maatschappelijke meerwaarde uit. In de besluitvorming over het gebruik van het pand nam de gemeente echter eenzijdig de beslissing om deze afspraken terug te draaien en een marktconforme prijs te vragen.

De Reis van de heldhaftige bewonersinitiatieven

Bewoners vertellen vergelijkbare ontwikkelingen bij hun initiatief. Hun verhalen bevatten de narratieve structuur van de Reis van de Held, zoals Joseph Campbell heeft beschreven.
Campbell bestudeerde talloze mythen en sprookjes over de hele wereld en vond daarin terugkerende thema’s. Bekende helden en heldinnen als Frodo, Harry Potter en de molenaarsdochter uit Repelsteeltje hebben deze reis afgelegd. Ook al zijn het sprookjes of mythen, ze bevatten elementen die in het dagelijks leven van mensen relevant zijn. Ik gebruik de Reis van Held als een narratieve structuur voor veranderingen in de samenleving.

De Reis van de Held is een ontwikkelingsproces en bestaat uit vier delen. Elke fase heeft zijn eigen knelpunten en kansen om verder te groeien. Elke fase biedt ook aanknopingspunten voor een meer volwaardige relatie. Op basis van deze analyse bleek dat de relatie tussen overheid en initiatieven langzaam meer volwaardig wordt. Op dit moment lopen initiatieven echter tegen hardnekkige strategische knelpunten aan. Het gaat hierbij over de zeggenschap rond bijvoorbeeld vastgoed en financiële middelen, zoals bij MidWest in Amsterdam. Een volwaardige relatie kan ontstaan als een gemeente bereid is om te leren.

De concrete ervaringen van mensen bieden een krachtige impuls voor beleids- en gebiedsontwikkeling. Verhalen bieden inzicht in de dagelijkse praktijken en aanknopingspunten om gezamenlijk nieuwe stappen te zetten. Ik gebruik hierbij graag de Reis van Held omdat deze structuur herkenbaar is en laat zien dat obstakels bij veranderingsprocessen horen.

Lees- en kijktips

Kirsten Notten is werkzaam als storyteller en strateeg bij Waterschrijver in Zwolle.

Aanmelden YURPS-netwerk

  • Je wilt graag van elkaar leren en jezelf ontwikkelen;
  • Je bent onder de 35 jaar;
  • Je bent werkzaam bij een partner van Platform31.

Aanmelden is heel makkelijk. Stuur een mail met je naam en werkgever naar yurks@platform31.nl o.v.v. ‘aanmelden YURPS’.