persoonlijk van:
Maarten Smakman
You must be logged in to access this page
19 oktober 2009 09:26Lees een week de krant en gebruik alle deprimerende berichten als input voor een gezamenlijk gesprek met 8 YURPS over de crisis. Je komt uiteindelijk best vrolijk thuis.
Natuurlijk, de cultuur is harder geworden. Bij de overheid, bij corporaties en bij adviesbureau's. En ja, de doorgeslagen aandacht voor risicomanagement mag best iets minder. Ook het terugtrekken in de eigen bunkers en samenwerkingen laten verslonzen/opzeggen werkt in de praktijk niet motiverend. Bovendien verschraalt de kwaliteit van de stedelijke vernieuwing in rap tempo. Iets waar we pas over jaren met spijt naar terug zullen kijken.
Maar uiteindelijk blijken alle YURPS overtuigd van de heilzaamheid van de crisis. In de zeepbel bleek het voor steeds meer mensen minder prettig ademen. Het toegenomen rendementsdenken, de ontbrekende menselijke maat en de toegenomen ruimte voor organisaties om voorbij hun core-business leuk te gaan pioneren met de bijbehorende gemakzucht... Het onderliggende gevoel was al langer dat het niet zo door kon gaan. En iedereen is eigenlijk opgelucht dit nu vrij uit te kunnen spreken.
Vooral doemt de vraag op hoe nu verder te gaan? De onderstroom van initiatieven die de 'nieuwe' stad moeten vormgeven, is al duidelijk zichtbaar. Op organische wijze vernieuwen wijken zich al zienderogen: creatieve broedplaatsen, vergroening d.m.v. bewonersinitiatieven, ondernemerschap van onderaf: als je goed kijkt zie je het al ontluiken. Altijd met een goed idee als uitgangspunt, ontwikkeld door mensen met groot gevoel en passie voor de inhoud. Het sluitende business-model is een vanzelfsprekend resultaat. Dat kan een hele leuke eeuw van de stad worden!
Er is één maar. Hoe komen we namelijk de komende periode van 'krimp' door? In een samenleving waarin alles minder wordt, kunnen nadrukkelijk sociale spanningen ontstaan. In de aanpassing aan de nieuwe situatie is een gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid nodig bij de hoofdrolspelers in de 'oude situatie'. Hoewel de inleidende beschietingen over de AOW-leeftijd ('tuig van de richel') reden tot zorg geven, gaan de altijd positieve YURPS er vanuit dat Piet Hein, Agnes, Bernard en Jan (Modaal) er hun kop echter bij houden en snappen dat het gezamenlijk belang een gewogen optelsom is van het eigenbelang. En dan zal blijken dat die crisis nog helemaal zo slecht niet is geweest....
Je hebt een goede positieve boodschap uit onze ‘Resessie’ weten te persen. Proficiat! Ik wil daarop aanhaken met mijn (minder positieve) zorgen over wat er gaande is.
Gaat door deze recessie ‘iedereen voor ze eigen hachie’ of gaan we gezamenlijk richting een nieuwe wederopbouw? Gaat, als het groeimodel verdwijnt, iedereen met de ruggen naar elkaar toe staan of houden we vast aan solidariteit? Dit lijken mij de kernvragen van het nieuwe economische tijdperk.
Want iedereen gaat de gevolgen van deze recessie voelen. Dit is een feit dat duidelijk is. Niet alleen in de portemonnee, maar ook in de manier waarop we ons leven inrichen. De gedachtegang hierachter is simpel: een krimpende economie betekent minder brood op de plank. Minder brood op de plank betekent dat niet meer alles kan. En als niet meer alles kan, moeten we nagaan wat we belangrijk vinden voor de kwaliteit van ons leven en onze leefomgeving. Groeien om het groeien kan niet meer het devies zijn. Gerichte keuzes moeten daarom worden gemaakt op wereldniveau tot en met het niveau van Nederland en het individu.
Maar kunnen we tot een consensus komen over wat kwaliteit van leven en leefomgeving betekenen en hoe we daar kunnen komen? De discussie rond de AOW-leeftijd, doet het ergste vermoeden. Er lijkt een steeds grotere kloof te ontstaan tussen diverse groepen binnen de Nederlandse samenleving. Het AOW-dossier legt een stevige generatiekloof bloot. Maar ook een tal van andere dossiers toont de groeiende verdeeldheid. Denk aan de gevestigde groep huizenbezitters en de starters op de woningenmarkt in de hypotheekrente-discussie. Denk aan ‘oude’ en ‘nieuwe’ Nederlanders en de opkomst van de PVV (en met ‘oude Nederlanders’ bedoel ik niet alleen autochtonen.) Of denk aan ‘de sociale stijgers’ versus ‘de achterblijvers’.
Deze verdeeldheid tussen groepen wordt weerspiegeld in de opdracht aan een twintigtal werkgroepjes van rijksambtenaren om op zoek te gaan naar structurele mogelijkheden tot bezuinigingen: “Wij verwachten geen visie of gerichte keuzes van u. Nee, van alle maatschappelijke thema’s zal u een geldplakje van x% schaven.” Je zou dit een vorm van beleidsmatige solidariteit kunnen noemen, ik noem het een gebrek aan bestuurlijke daadkracht.
En heldere bestuurlijke visie is broodnodig om groepen in Nederland bij elkaar te brengen en om driedubbele knopen door te hakken die door krachtige lobbygroepen zijn gelegd. Laat Balkenende maar vertrekken naar Brussel, schrijf maar nieuwe verkiezingen uit en laat de werkgroepjes zwijgen. Laten we hopen dat in de daaropvolgende verkiezingen de politici winnen die een eerlijke visie kunnen verkopen, die uitgaat van groei van welzijn voor een zo groot mogelijk deel van alle Nederlanders.