persoonlijk van:

Dieneke van Dijken

De ongeschreven regels van een buurt - column

Door Dieneke van Dijken 20 oktober 2011 14:19

‘Mijn buurman ruimt zijn tuintje niet op! Hij maakt er een rotzooitje van’.
‘Ik heb niks tegen buitenlanders, hoor, maar ja het is wel zo dat zij altijd rotzooi achterlaten op de stoep.’
‘Ik spreek mijn buurman niet aan hoor, weet jij veel hoe hij zal reageren? Je weet het maar nooit tegenwoordig!’

Ik hoor dit iedere dag van bewoners. Irritaties over de buren, over alledaagse zaken in een buurt of straat. Over de omgang met elkaar, of het netjes houden van je eigen oprit en tuin. Onlangs bleek ook uit SCP-rapport ‘Burgerperspectieven’ dat de grootste zorg van burgers opnieuw de achteruitgang van normen en waarden van medeburgers is. En ook in buurten is dit de meest gehoorde klacht. Wat is nu de beste oplossing voor deze irritatie?

Als het aan sommige bewoners ligt, komen er overal borden met de buurtregels en spreken de corporatie, politie en gemeente de buren er eens flink op aan! Wat die bewoners betreft, komen er ook duidelijke regels voor wie welke ruimte bestemd is. Jongeren daar, ouderen daar, honden ook een eigen plek en het liefst kinderen ergens ver weg op een speelveldje. Ook zoeken veel bewoners hun heil in het afsluiten van ruimtes en het plaatsen van hekken. Concrete fysieke oplossingen om de mensen aan wie zij zich ergeren of waar ze zelfs bang voor zijn buiten de deur te houden. Verscheidene politici hebben zij daarmee op hun hand, want ook in de politiek pleit men voor een harde aanpak van wie zich niet aan de regels houdt.

Deze mensen spreken vaak vanuit boosheid of angst, valt mij op. De irritatie is hoog opgelopen en de empathie ver te zoeken. Vaak hebben bewoners elkaar nooit op een fatsoenlijke manier face to face gesproken. En dat versterkt het verhaal: als je je buurman niet kent, en je dus zelf je eigen beeld bij hem kunt vormen, belandt hij al gauw in het hokje: ‘asociale-valt-niet-mee-te-praten-buurman’. En dat terwijl die buurman, Kees heet hij trouwens, in 95% van de gevallen best aan te spreken is. Sterker nog, hij wil zelf ook in een prettige, rustige buurt wonen met goed contact met de buren.

In sommige gevallen is het aanscherpen van regels, het laten aanspreken door een autoritaire figuur, of het fysiek afsluiten van ruimtes een goede zet. Het geeft houvast, het biedt duidelijkheid, het geeft orde. Maar deze maatregelen helpen pas echt als ondersteuning van het werkelijke contact tussen mensen. Hoe buren met elkaar en met hun leefomgeving willen omgaan in een buurt is niet iets dat je kunt afdwingen door middel van regels op papier. Het zijn juist de ongeschreven regels die het samenleven in een buurt bepalen. Die regels ontstaan in face to face contact, in de dagelijkse ontmoetingen, waarbij bewoners gevoel bij elkaar krijgen en kunnen inschatten hoe de ander zal reageren in bepaalde situaties. Investeer daarom liever in deze dagelijkse ontmoetingen, het contact tussen mensen. Ten eerste creëer je empathie en begrip, waardoor er minder snel ergernissen ontstaan. Ten tweede kunnen bewoners, als er dan ergernissen zijn, erop vertrouwen dat ze er met buurman Kees wel uitkomen.

Dieneke van Dijken
De Bakkerij