Meer denken vanuit de bewoners en de wijk in plaats vanuit de regels en de organisaties, dit was het thema dat de vier YURPS aan de orde stelde tijdens de Corpovenista-conferentie over de wijkaanpak van 22 juni 2010. Deze dag ging in op het wijkenbeleid, de resultaten tot nu toe en de uitdagingen voor de komende jaren. De YURPS waren gevraagd als recensent te kijken naar wat opvalt, wat ontbreekt en wat beter kan in de wijkaanpak. Aan de hand van foto’s, geschoten tijdens de workshops en excursies – onderbouwden zij de discussiepunten.

Het eigen maken
‘Deze raamdecoratie in een grootflatgebouw illustreert het eigen maken, het punt dat Ivar Diekerhof, adviseur bij KAW aandraagt. Dit eigen maken zie je op de plekken van de overgang van publieke naar privé ruimte. Bewoners moeten dit kunnen toe-eigenen. Aaf Brandt Corstius verwoorde dit heel mooi in haar uitgesproken column eerder die dag; ‘de bierkratjes die fungeren als subtiele balkonscheiding’. In de vernieuwing is elke ingreep zowel sociaal als fysiek, ze zijn met elkaar verweven. Biedt daarom in de aanpak van wijken meer ruimte aan het individu (bewoners of de zzp-ers), want daar liggen de kansen aldus Ivar.

Buurtcarrière en beheergebied
Sjoerdtje Giessen, Woonbron vindt het idee van de carrière tussen buurten in plaats van een wooncarrière in de buurt een interessante ontwikkeling. Waarom formuleren we beleid om wijken op het stedelijk gemiddelde te laten scoren? Wijken zijn niet gemiddeld, elke wijk heeft z’n kracht, kwaliteit en functie en deze moet je behouden.
Verder bezocht zij dit middag het populaire Lombok, een wijk die zichzelf opnieuw heeft uitgevonden. Wat maakt deze wijk een beheergebied, vraagt Giessen zich af. Moet je als corporatie niet veel duidelijker maken wat je wel en niet doet. Het karakteristieke woningbouwcomplex uit de jaren ’20 waarover de discussie loopt over sloop-nieuwbouw, zou in de ogen van Giessen voor de wijk behouden moeten blijven. Corporatie moet meer richting een actief (ontwikkeld) beheer.

Ongeregelde bewonersparticipatie
Marleen van der Werff, Nijestee, bracht een bezoek in het excursieprogramma het Doe Meecentrum in Overvecht. Werkloze wijkbewoners worden hier opgeleid om in de wijk voorlichting te geven. Een mooi initiatief, maar is het niet een tikje bevoogdend? Als corporatiemedewerkers gebruiken we het woord participatie vaak. Het is een geliefd middel om bewoners te bereiken. Moeten we dat niet eens omkeren? Moeten we niet zeggen: de corporatie is er voor de bewoners en ook ruimte bieden aan ongeregelde bewonersparticipatie? Marleen stelt dat organisaties veel meer moeten gaan aan sluiten bij initiatieven uit de buurt en een faciliterende rol op zich nemen.

Culturele diagnose
Moet in de gebouwde omgeving niet meer rekening worden gehouden met de vijf grote maatschappelijk veranderingen van internationalisering, informatisering, individualisering, informalisering, intensivering?, bracht Violette Baudet, One Architecture in als stelling. In onze ruimtelijke planning is alles ingevuld, maar we moeten ook ruimte bieden aan het ‘ongeplande’ en regelen dat we beleidsmatige rafelrandjes hebben.
De foto van Leidsche Rijn die ik maakte tijdens de excursie toont een gekanaliseerde ruimte, er is geen ruimte voor eigen initiatieven. Ik vind dat we moeten streven naar ruimtes die nog open staan voor initiatieven, voor spontaniteit.